Trzy Wieki Kamiennogórskiego Liceum

logo200

Tradycje dzisiejszego Liceum Ogólnokształcącego sięgają początków XVIII w., kiedy to na mocy układu w Altranstädt zawartego w 1707 roku między królem szwedzkim Karolem XII a wysłannikami cesarza Józefa I, ewangeliccy mieszczanie ówczesnego Landeshut (nazwa Kamiennej Góry do 1945 roku) uzyskali zgodę na budowę własnej świątyni oraz uruchomienie szkoły.

Uroczyste otwarcie nowej placówki oświatowej odbyło się w styczniu 1710 roku. Pierwszym rektorem został Christian Heyn. Szkołę tworzyły 2 klasy na poziomie elementarnym i 3 klasy przygotowujące do studiów uniwersyteckich. Początkowo pracowało czterech nauczycieli. W 1722 roku szkoła przeniosła się do nowej siedziby. Koszty jej utrzymania ponosiła miejscowa gmina ewangelicka. Ponad 100 lat znajdowała się pod nadzorem pod nadzorem kolegium szkolnego z pa­storem na czele.

Za rządów rektora Krautza w latach 1725-1760 szkoła była w pełni rozkwitu i świetności. W 1732 roku uczyło już 8 na­uczycieli, a wysoki poziom kształcenia dorównywał licealnemu. Niestety, od czasów trzeciej wojny śląskiej (1756-1763), a szczególnie po krwawej bitwie austriacko-pruskiej na obrzeżach Kamiennej Góry w dniu 23 czerwca 1760 roku („pruskie Termopile”), kiedy to upojeni zwycięstwem Austriacy złupili niemiłosierne miasto, nastąpił okres załamania i regresu rozwoju, który utrzymał się do początku XIX wieku. Dopiero zapis testamentowy z dużą sumą pieniędzy na rzecz szkoły, dokonany przez kupca Wilhelma von Kluge w 1815 roku, umożliwił przeprowadzenie takich zmian, że ministerstwo uznało cztery ostatnie jej klasy za spełniające warunki „wyższej szkoły miejskiej”, czyli gimnazjum z prawem prowadzenia matur (1836). Od 1823 roku była pod nadzorem miejskiej delegatury szkolnej.

W drugiej połowie XIX wieku, gdy zdecydowanie poprawiła się sytuacja finansowa miasta, wzniesiono dla szkoły nowy gmach (obecnie SP nr 1), do którego przeniesiono w 1866 roku wszystkie klasy. Ciało pedagogiczne składało się z 9 na­uczycieli z których 5 posiadało wykształcenie uniwersyteckie.

W 1864 roku oddzielono szkołę realną od elementarnej i przeszła pod kuratelę prowincjonalnego kolegium szkolnego. Długoletnie starania oraz spełnione warunki doprowadziły do nadania jej statusu szkoły realnej I rangi (1865), a po zmianie programów nauczania w 1882 roku nazywana była gimnazjum realnym. Ważnym w dziejach kamiennogórskiej oświaty było poświęcenie w dniu 20 października 1890 roku nowego i nowoczesnego gmachu (od 1952 roku siedziba LO), w którym uruchomiono szkołę ludową dla wszystkich dzieci, bez względu na wyznanie. Gimnazjum pozostało w starym budynku, który jeszcze przed wybuchem I wojny światowej w 1914 roku uległ przebudowie. Do użytku oddano m. in. pracownie fizyczną, chemiczną i malarską.

Rozwój szkoły zahamowały dwie wojny światowe. Zajęcia lekcyjne ograniczone były do niezbędnego minimum. Z pól bitewnych nie powróciło do domów wielu nauczycieli i uczniów kamiennogórskiego gimnazjum.

9 maja 1945 roku Kotlina Kamiennogórska została zajęta praktycznie bez walki przez oddziały 21 Armii Radzieckiej. 10 dni później zjawiła się w Kamiennej Górze polska grupa operacyjna z Tadeuszem Kalamanem na czele, pełnomocnikiem Rządu RP na Obwód nr 28, w celu ustanowieniu władzy administracyjnej w powiecie kamiennogórskim. Po zakończeniu konferencji poczdamskiej (17.07-2.08.1945) zaczęli tutaj osiedlać się masowo Polacy z różnych stron kraju i Europy. Jednym z największych zadań pionierskiego okresu było uruchomienie szkolnictwa, które w powszechnej opinii stwarzało poczucie stabilizacji polskim osadnikom w nowym miejscu zamieszkania.

Jednym z organizatorów i pierwszym kierownikiem (od 30 X 1945 roku) średniej szkoły był kapitan Adolf Laskowski, szef miejscowej placówki Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Z racji swego urzędu znał on skład transportów przejeżdżających przez Kamienną Górę, zatrzymywał więc z nich wszystkich nauczycieli oraz werbował młodzież do powstającego Państwowego Gimnazjum i Liceum. Uczniów przyjmowano na podstawie ostatniego świadectwa szkolnego lub (częściej) egzaminu wstępnego. Naukę rozpoczęto dopiero 1 października 1945 roku. Powodem opóźnienia był fakt, iż budynek po gimnazjum z czasów niemieckich i drugi obok zostały zwolnione przez Armię Czerwoną stosunkowo późno i w żałosnym stanie. Do końca pionierskiego roku szkolnego 1945/46 dotrwało 128 uczniów spośród 145. Udało się zorganizować tylko 4 oddziały klasy I, dwa oddziały klasy II gimnazjum oraz I klasę licealną.

W pierwszym powojennym roku szkolnym nauczycielem młodzieży gimnazjalnej zajmowało się 12 nauczycieli: Jan Radomski (dyrektor), Tomasz Duda, ksiądz Bronisław Gawryś, Albin Górny, Jan Haduch, Franciszek Kłos, Gabriel Makowicz, Maria Obrocka, Aleksandra Plocek, Eugenia Sierocińska, Zbigniewa Skrocka i Władysław Zięba. Ksiądz Gawryś uczył religii do 1951 roku. Do Kamiennej Góry przyjechał z Radomia, gdzie wcześniej też uczył w gimnazjum i pełnił obowiązki proboszcza Kościoła garnizonowego. Z wymienionych nauczycieli najdłużej w kamiennogórskim liceum pracował nieżyjący już Tomasz Duda (29 lat), którego pasją było malarstwo; Honorowy Obywatel Kamiennej Góry.

Funkcję dyrektora szkoły w latach (1945-2001) sprawowało 10 osób. Pierwszym był Jan Radomski (1945-1948), któremu nominację Ministerstwo Oświaty wręczyło dopiero w grudniu 1946 roku. Od 1949 roku pracował w Akademii Rolniczej we Wrocławiu, a od 1955 roku w takiej samej uczelni w Szczecinie. Jest autorem kilkunastu podręczników do biologii dla szkół średnich i wyższych. Zmarł w Szczecinie w dniu 27 września 1977 roku. Kolejnymi dyrektorami byli:

  • Stanisław Szafrański (1958-1969)
  • Jakub Huber (1951-1958)
  • Zbigniew Skrocka (1958-1969)
  • Andrzej Michałowski (1969-1971)
  • Antoni Klinger (1971-1973)
  • Barbara Jaszek (1973-1976)
  • Jan Kropiwnicki (1976-1977)
  • Eliza Krawczyk (1977-1985)
  • Kazimierz Galica (1985-2001).

Od początku 2002 roku obowiązki dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących pełni Jacek Bruździak, absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Zastąpił on na tym stanowisku świętej pamięci Dyrektora Kazimierza Galicę, najdłużej urzędującego dyrektora w powojennych dziejach kamiennogórskiego liceum (prawie 16 lat).

W zależności od aktualnych tendencji w polskiej oświacie szkoła zmieniała nazwy:

  • Państwowe Gimnazjum i Liceum (1945-1949)
  • Państwowa Szkoła Ogólnokształcąca Stopnia Podstawowego i Licealnego (1949-1952)
  • Państwowa Szkoła Ogólnokształcąca Stopnia Podstawowego i Licealnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (1952-1961)

W 1952 roku szkołę przeniesiono do obecnej siedziby przy ulicy M. Skłodowskiej-Curie 2. W 1961 roku dokonano podziału szkoły na Liceum Ogólnokształcące i Szkołę Podstawową nr 4. Po gruntownym remoncie w latach 1975-1978 wnętrze historycznego budynku zmieniło się nie do poznania. Z tego też względu w odnowionej szkole odbyła się w dniu 3 września 1978 roku wojewódzka inauguracja nowego roku szkolnego. Od tego momentu szkoła przyjmuje nazwę: Zespół Szkół Ogólnokształcących im. dra Alfreda Fiderkiewicza, który tworzyły 3 jednostki – Liceum Ogólnokształcące, Szkoła Podstawowa nr 4 i Liceum Medyczne (istniało w latach 1978-1997).

Pierwszy egzamin maturalny przeprowadzono w 1949 roku. Zdały go wszystkie 23 osoby uczęszczające do jedynej wówczas XI klasy, której wychowawcą był Gabriel Makowicz, nauczyciel łaciny i języka angielskiego. Wśród tych absolwentów byli m.in. Józef Chamerski i Witold Korwin, którzy wspólnie z Jerzym Stępowskim (późniejszym redaktorem w TVP) założyli i redagowali od 1946 roku pismo ” Szkolne Szpilki” (Dwutygodnik, Powaga – Humor – Poezja), wydawane na wysokim poziomie pod względem graficznym i merytorycznym. Nie sposób w tym zaledwie skrótowym szkicu przedstawić całego dorobku szkoły na przestrzeni prawie 300 lat. Każda szkoła szczyci się osiągnięciami swych uczniów w olimpiadach przedmiotowych, konkursach, zawodach sportowych, itd. Chlubę przynoszą absolwenci, których kamiennogórskie gimnazjum i liceum wypuściło w w/w okresie w ilości – jak się szacuje – około 7-8 tysięcy. Chcąc utrwalić wszystkie sukcesy uczniów należałoby zapisać gruby zeszyt. Absolwentów liceum można dziś spotkać na obszarze od Argentyny po Kanadę, w Australii, od Portugalii do Japonii. Pracują we wszystkich dziedzinach życia społeczno-gospodarczo-politycznego. Wielu jest w gronie naukowców, lekarzy, nauczycieli, oficerów, biznesmenów, dyrektorów…. Piastują stanowiska samorządowe i państwowe. Przykładowo funkcje starosty i wicestarosty powiatu kamiennogórskiego sprawują od 1 stycznia 1999 roku właśnie absolwenci liceum – dr Marian Kachniarz i mgr Krzysztof Świątek. Obecny dyrektor ZSO, mgr Jacek Bruździak, też jest wychowankiem Szkoły. W roku szkolnym 2001/2002 do Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kamiennej Górze uczęszcza 1147 uczniów, w tym 132 do „wygasającej” SP nr 4, 378 do Gimnazjum nr 2, LO dziennego 637. W skład zespołu szkół wchodzi również Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych.

Szkoła posiada m.in. 2 gabinety komputerowe z podłączeniem do Internetu, 2 sale gimnastyczne. Funkcję zastępcy dyrektora ZSO pełnią: mgr Krystyna Bagińska, mgr Teresa Bartoszewska, mgr Bożena Skorupska.

Źródło: Jan Lubieniecki (nauczyciel historii w ZSO); rok: 2003


 P.S.:

Sam miałem zaszczyt uczęszczać do Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kamiennej Górze i jednoznacznie potwierdzam wysoką jakość kształcenia w tej Szkole przez znamienitą kadrę nauczycieli. Dzisiaj jako absolwent – Matura 2005 – pozdrawiam serdecznie byłe jak i obecne grono pedagogiczne mojego Liceum tym oto video (Klasa II B – 2003/2004), które niesie ze sobą wiele miłych wspomnień:

Adam Rosik

Comments are closed.